Paul Wegener: romanse, nazizm i Kołobrzeg! Ile miał żon?
aktor i reżyser
wystąpił w filmie Kolberg
Kto by pomyślał, że legenda kina grozy ma wątek z Kołobrzegiem? Paul Wegener, twórca Golema, zachwycał miliony, ale jego życie prywatne pełne było burzliwych romansów, czterech żon i kontrowersji z czasów nazizmu. Czy wiesz, ile dzieci miał ten gigant ekranu?
Paul Wegener i Kołobrzeg: Filmowa batalia o miasto
Kołobrzeg, nasze nadmorskie miasto, ma w historii kina niemały udział dzięki Paulowi Wegenere. W 1945 roku aktor i reżyser wystąpił w propagandowym hicie "Kolberg", gdzie wcielił się w rolę burmistrza Nettelbecka. Film, reżyserowany przez Veita Harlana, opowiadał o heroicznej obronie Kołobrzegu – wtedy zwanego Kolbergiem – przed wojskami Napoleona w 1807 roku. Aż 7 milionów marek pochłonęła ta nazistowska superprodukcja, mobilizująca Niemców do walki!
Czy Wegener żałował tej roli? To pytanie nurtuje historyków. Kołobrzeg stał się symbolem niemieckiego oporu, a Paul, z jego charyzmą, nadał postaci autentyczności. Mieszkańcy Kołobrzegu do dziś wspominają ten film z mieszanymi uczuciami – hit czy propaganda?
Początki kariery: Od teatru do filmowego potwora
Urodzony 11 grudnia 1874 roku w Arnswalde (dziś Choszczno), Paul Wegener szybko wspiął się na szczyty. Studiował prawo, ale porzucił je dla aktorstwa w Berlinie. Debiutował na scenie w 1899 roku, a w kinie w 1913. Ale prawdziwy przełom? Rok 1915 i film "Der Golem", gdzie sam napisał scenariusz, wyreżyserował i zagrał żydowskiego potwora z gliny. Pytając retorycznie: kto nie drżał z grozy przed tym olbrzymem?
Wegener był pionierem niemieckiego ekspresjonizmu. Sequel w 1920 roku ugruntował jego legendę. Kariera kwitła – ponad 100 ról w filmach, reżyseria, teatry. Ale Kołobrzeg? To wisienka na torcie jego późniejszej filmografii.
Burzliwe życie prywatne: Cztery żony, romanse i dzieci
A teraz najsmaczniejsze: życie sercowe Wegenera to materiał na telenowelę! Czy wiesz, że miał cztery żony? Pierwsza, Lyda Salmonowa, rosyjska aktorka, wyszła za niego w 1909 roku, ale małżeństwo trwało tylko dwa lata. Potem Jenny Grimm, aktorka, z którą miał syna Martina (1914-1943). Tragicznie – Martin zginął na froncie w II wojnie światowej.
Trzecia żona? Kontrowersyjna – Elisabeth Wegener, jego przyrodnia siostra! Ślub w 1920, rozwód w 1922, ale doczekali się córki Lilli. Skandal? W tamtych czasach – na pewno! Czwarta, Yvonne de Kéléték, od 1924 do 1926. Romansy? Plotki mówią o licznych przygodach na planie, ale bez twardych dowodów. Majątek? Jako gwiazda zarabiał krocie, mieszkał w luksusowych berlińskich apartamentach, kolekcjonował sztukę. Ale wojna wszystko zmieniła.
Pytanie: czy te burzliwe związki inspirowały jego role? Golem – samotny olbrzym – może tak?
Kontrowersje: Nazizm i rola w "Kolbergu"
Tu robi się gorąco. Wegener, mimo żydowskich korzeni w rodzie (choć sam protestant), grał w nazistowskich produkcjach. "Kolberg" to szczyt – film nakręcony na rozkaz Goebbelsa, z ogromną obsadą i bitwami krowanymi w Kołobrzegu i okolicach. Kosztował fortunę, premiera tuż przed klęską III Rzeszy. Wegener jako Nettelbeck – bohater oporu – symbolizował niemiecką wolę walki.
Po wojnie? Uniknął denazyfikacji, zmarł przed procesami. Kontrowersje trwają: kolaborant czy artysta zmuszony okolicznościami? Kołobrzeg w tle dodaje pikanterii – miasto wyzwolone przez Sowietów w 1945, akurat gdy film miał motywować do obrony.
Ciekawostki z życia Paula Wegenera
1. Był tytanem wzrostu – ponad 190 cm, idealny do roli Golema!
2. Kolekcjonował antyki i ezoterykę – fascynowały go kabała i legendy żydowskie.
3. W 1943 stracił syna Martina, co złamało mu serce.
4. Grał w ponad 20 filmach jako reżyser, pionier efektów specjalnych.
5. Kochał podróże – wizyty w Afryce inspirowały role orientalnych władców.
Czy te smaczki nie czynią go jeszcze ciekawszym? Kołobrzeg mógłby postawić mu pomnik Golema nad morzem!
Śmierć i dziedzictwo: Legenda nie ginie
Paul Wegener odszedł 13 września 1948 roku w Berlinie, w wieku 73 lat, po chorobach serca. Pochowany na cmentarzu Invalidenhof. Nie żyje, ale żyje w filmach – Golem to klasyk horroru, "Kolberg" badany przez historyków. W Kołobrzegu? Festiwale filmowe wspominają go, a muzeum miasta mogłoby poświęcić mu wystawę.
Dziedzictwo? Mieszane – geniusz kina, ale cień nazizmu. Czy wybaczyć Wegenerowi? Historia ocenia. A ty, co myślisz o tej ikonie z kołobrzeskim akcentem?